(Tin nhanh) - Hoàn thành việc xây dựng các đảo nhân tạo, cùng với việc trang bị hệ thống vũ khí hiện đại trên các thực thể mà Trung Quốc chiếm được trên Biển Đông dường như đã làm cho Bắc Kinh có thể nắm quyền kiểm soát một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất Thế giới. Chưa dừng ở đó, Trung Quốc còn muốn thao túng Đông Nam Á bằng việc kiểm soát sông MeKong, theo Lowy Institute.

Kiểm soát dòng chảy của sông Mekong bằng các con đập có thể “điều phối” cách tiếp cận nguồn cung cấp lương thực đối với người dân của những nước sống ở vùng hạ lưu của dòng sông này. Các đập thủy điện ở phía thượng nguồn Mekong thuộc về Trung Quốc có thể giữ lại 23 tỷ m3 nước, tương đương với việc chi phối 27% lưu lượng nước giữa Trung Quốc và Thái Lan.

Trung Quốc gần như sẽ nằm hoàn toàn quyền kiểm soát lưu lượng nước của sông Mekong về mùa khô khi lượng nước xuất phát từ cao nguyên Tây Tạng đóng góp từ 40 tới 70% lượng nước của dòng sông này. Mọi chuyện sẽ tồi tệ hơn nếu 11 đập thủy điện sắp tới sẽ mọc lên chắn ngang dòng chảy của Mekong, đáng lưu ý là, hơn một nửa trong số những con đập này thuộc về hoặc nhận đầu tư của Trung Quốc.

Một báo cáo của Viện Môi trường và UNESCO gần đây cho thấy, lượng trầm tích trên sông có thể giảm tới 94% nếu các con đập trên đi vào hoạt động. Điều này gây ảnh hưởng rất lớn đến sản lượng đánh bắt cá và nông nghiệp ở vùng hạ lưu, và nước phải chịu nhiều thiệt hại nhất là Việt Nam, vùng đồng bằng sông Cửu Long của nước này cung cấp tới 40% sản lượng lương thực quốc gia đang bị xâm nhập mặt nghiêm trọng do không nhận được sự điều hòa đầy đủ từ nguồn nước của Mekong.

Một khảo sát của viện nghiên cứu Lowy, Úc, thực hiện ở Lào cho thấy, về mua mưa, Trung Quốc thường xuyên xả nước trên các con đập ở phía thượng nguồn Mekong mà không báo trước đã gây ra lũ lụt đối với người dân sinh sống ở vùng hạ lưu.


Một đập thủy điện của Lào xây dựng trên dòng chảy của sông Mekong. (Ảnh: Elliot Brennan)

Trung Quốc cũng dễ dàng kiểm soát sự hoạt động của các đập thủy điện ở Lào hay Campuchia khi nằm quyền điều khiển lượng nước tại các hồ chưa của những con đập này. Có thể nói, công xuất hoạt động của các nhà máy thủy điện ở phía hạ lưu Mekong phụ thuộc vào “trạng thái của Trung Quốc”.

Bên cạnh đó, Bắc Kinh cũng đang góp phần làm ô nhiễm sông Mekong, các báo cáo mới nhất cho thấy các con sông có mối liên hệ dòng chảy với Mekong ở phía thượng nguồn của Trung Quốc đang bị ô nhiễm trầm trọng.

Khác với “cách làm” ở Biển Đông khi Trung Quốc chủ động cải tạo các rặng san hô thành các hòn đảo nhân tạo lớn, đối với Mekong, Bắc Kinh lại cho phá hủy các đảo nhỏ, ghềnh và các mỏm đá trên dòng chảy của sống nhằm tạo ra một đường thủy lưu hành thông suốt và thuận lợi hơn tới các nước ở vùng hạ lưu. Trong trường hợp có chiến tranh, “đại lộ” trên sông này có thể tạo ra thuận lợi rất lơn cho quân đội Trung Quốc.

Các quốc gia Đông Nam Á, tất cả đều sẽ bị thiệt hại với những dự án mà Trung Quốc đã và đang triển khai trên sông Mekong. Các quốc gia này nên tìm kiếm các nguồn cung cấp năng lượng khác thay vì phụ thuộc vào thủy điện để rồi phụ thuộc vào Trung Quốc, Lowy Institute đưa ra nhận định.

Trí Dũng - dkn.tv