(Tin nhanh) - Việc các nước châu Âu phụ thuộc không ít vào Nga buộc họ phải nhượng bộ chấp nhận đàm phán và mong muốn hợp tác với Nga.

Chỉ trong một tuần, Putin đã gặp Angela Merkel và tổng thống Pháp. Động thái này rất bất ngờ bởi vì mối quan hệ giữa Nga và các nước này vẫn trong trạng thái căng thẳng, đặc biệt sau khi họ quyết định tiếp tục áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Nga. Vậy đâu là nguyên nhân dẫn tới sự kiện ngoại giao này?


Mối quan hệ giữa Nga với Pháp đang dần được cải thiện.

Thứ nhất, châu Âu muốn cứu thỏa thuận với Iran

Khi tổng thống Pháp tuyên bố về việc ông sẽ tham dự diễn đàn kinh tế hằng năm ở St. Petersburg như một vị khách danh dự, nhiều người đã rất ngạc nhiên, thậm chí nghi ngờ, bởi vì các nước châu Âu lần lượt triệu tập các nhà ngoại giao Nga và trục xuất họ ra khỏi lãnh thổ vì liên quan đến vụ đầu độc điệp viên Nga ở Anh.

Tuy nhiên điều này đã trở thành sự thật khi ông Emmanuelle Macron đã có chuyến thăm Nga 2 ngày tới Nga. Tại cuộc hội đàm hai nhà lãnh đạo cũng đã nhất trí tăng cường hợp tác song phương hơn nữa về kinh tế, cũng như duy trì thỏa thuận hạt nhân Iran và giải quyết vấn đề ở Syria.

Nhớ lại rằng, trước đó một tuần Thủ tướng Đức Angela Merkel cũng đã có cuộc gặp Tổng thống Nga tại thành phố Sochi. Ông Putin chào đón bà với một bó hoa hồng và trắng.

Nguyên nhân của những chuyến thăm này xuất phát từ việc Tổng thống Mỹ tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran. Các nước châu Âu đang tìm mọi cách để cứu thỏa thuận này và họ tìm đến Nga, bởi vì Nga và Iran có mối quan hệ rất tốt từ trước đến nay.

Nhớ lại rằng, đầu tháng 5/2018 Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran vì cho rằng thỏa thuận này không triệt để. Ngay sau đó Hoa Kỳ đã đưa ra các lệnh trừng phạt mới chống lại Iran, điều đáng chú ý là các lệnh trừng phạt mới ảnh hướng lớn đến các nước châu Âu.

Các nước châu Âu, Nga và Trung Quốc tuyên bố tiếp tục duy trì thỏa thuận quốc tế này nhằm ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân. Đây là chủ đề quan trọng trong chuyến thăm của ông Macron tới Nga.

Đánh giá về động thái này, Tatiana Kastoueva-Jean thuộc Viện Quan hệ Quốc tế Pháp trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg tuyên bố rằng: “Thỏa thuận hạt nhân với Iran có thể trở thành bước đột phá trong mối quan hệ đối với Nga, bởi vì đột nhiên Nga và các nước châu Âu cùng trên một con thuyền”.

Thứ hai, mặt trận Bắc Đại Tây Dương

Cuộc tranh cãi xung quanh thỏa thuận hạt nhân Iran chỉ là một trong những nguyên nhân khiến mối quan hệ giữa Mỹ và châu Âu xấu đi, buộc họ phải chuyển sang Nga.

Các nước châu Âu nổi giận vì ông Trump áp đặt thuế đối với thép châu Âu. Ngoài ra, việc Mỹ quyết định di chuyển đại sứ quán ở Israel tới Jerusalem đã vô tình dẫn đến bạo loạn đãm máu và hàng chục người chiết ở dải Gaza.

Bình luận về những chính sách của chính quyền Donald Trump, người đứng đầu Hội đồng châu Âu Donald Tusk cho rằng, Mỹ đang làm tình hình mối quan hệ giữa các nước đồng minh trở nên tồi tệ hơn.

Trong khi đó điện Kremlin nhanh chóng tận dụng những mâu thuẫn này, họ cho thấy họ có thể trở thành một đối tác tin cậy đối với châu Âu. Theo cách nhìn của Moscow, cuộc khủng hoảng này là một cơ hội tốt để thúc đẩy mối quan hệ giữa họ và các thành viên của Liên minh Bắc Đại Tây Dương.

“Nếu các quan điểm trung nhau, điều đó có nghĩa là các quốc gia đã tiến gần lại với nhau”, cố vấn đối ngoại của điện Kremlin Yuri Ushakov bình luận về cuộc gặp giữa Putin và Merkel.

Trong khi đó kênh nhà nước Nga dẫn lời chuyên gia phân tích còn thẳng thắn hơn khi nói rằng, các nươc châu Âu “vô dụng” và không cần quan tâm đến đề nghị của họ.

“Hãy để họ hiểu rằng, người Mỹ - đồng minh của họ đang cố gắng tách họ khỏi những quốc gia mà họ có thể hợp tác, ví dụ như với Nga”, nhà phân tích nói.

Rõ ràng tình hình hiện nay đang tạo điều kiện cho Nga và NATO cải thiện mối quan hệ của họ, thậm chí trong thời gian tới việc các nước NATO gỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Nga không phải là không thể.

Thứ ba, đường ống dẫn khí “Dòng chảy phương Bắc”

Các biện pháp trừng phạt được áp đặt bởi các nước châu Âu nhằm đáp trả việc Nga xâm lược Ukraine hiện nay gần như không được nói tới. Thay vào đó Mỹ đang xem xét về một loạt các biện pháp trừng phạt mới đối với Moscow và kêu gọi các nước châu Âu chuẩn bị các biện pháp chống lại dòng tiền hợp pháp từ Nga.

Tuy nhiên vì vấn đề năng lượng, Đức tuyên bố ủng hộ việc mở rộng “Dòng chảy phương Bắc” tới Berlin qua biển Baltic. Tuyên bố này của Đức gặp phải sự phản đối kịch liệt từ phía Mỹ, Ukraine, Ba Lan và một số nước vùng Baltic.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gia tăng áp lực lên Đức. Theo tờ Wall Street Journal, trong cuộc hợp với bà Merkel vừa qua, ông Trump đã yêu cầu Đức từ bỏ việc mở rộng “Dòng chảy phương Bắc” và hứa sẽ cho Đức một thỏa thuận thương mại thuận lợi có thể giải quyết vấn đề của ngành công nghệp ô tô nước này.

Sau đó, Mỹ đã áp dụng các biện pháp trừng phạt nhằm chống lại kế hoạch “Dòng chảy phương Bắcc”. Tuy nhiên, Đức và châu Âu coi đây là vấn đề nội bộ và họ ủng hộ việc duy trì kênh liên lạc với Nga.

Cuối cùng bà Angela Merkel nhấn mạnh rằng, Nga phải bảo đảm rằng việc quá cảnh khí đốt qua lãnh thổ Ukraine vẫn tiếp tục. Đức hy vọng rằng, các cuộc đàm phán về các thỏa thuận “Dòng chảy phương Bắc” sẽ đạt được với Ukraine và không có sự can thiệt của Mỹ.

Rõ ràng, những động thái gần đây có thể trở thành tiền đề để châu Âu bỏ các lệnh trừng phạt đối với Nga và thậm chí là thiết lập mối quan hệ mới.

Nguyễn Đông - baodatviet.vn